fa'ailoga_ulu

Tala Fou

O loo faaauau pea ona tau le taua tautala a Beijing ma Manila, e ui i folafolaga e faaitiitia ai le feeseeseaiga i le vai papau lona lua o Thomas.
I le Aso Faraile, 10 Novema, 2023, na fealua’i ai le va’a a le leoleo o le talafatai o Saina i tafatafa o le Brp Cabra Filippine Coast Guard, ma latalata atu i le lua lona lua o Thomas (le igoa fa’alotoifale o le “Reef Ayungan”) a’o fa’atumuina le fa’asao.
Na saunoa le leoleo o le talafatai a Saina ananafi e faapea, “na ia faatagaina Filipaina e aveese se alii na ma’i i luga o se vaa tau ua pala i luga o se vai papa’u feteenai i le Sami o Saina i Saute.”
O lenei faʻamatalaga na faia i ni nai itula talu ona lipotia mai e le Leoleo o le Gataifale o Filipaina "faʻalavelave faifai pea ma faʻatuai" e leoleo o le talafatai a Saina i le taimi o se galuega faʻafomaʻi e faʻaola ai tagata i le papaʻu lona lua o Thomas i le Aso Sa.
Na lipotia mai e le sui o le PCG o Jay Tarrielle i luga o se upega tafailagi faaagafesootai e faapea, e lua vaa o le PCG na fetaui ma se vaa malo fa'afefeteina (RHIB), na tu'u ifo i lalo faatasi ma le BRP Sierra Madre, o se vaa tau ua 'elea na vavaeeseina i le 1999 ma lafoa'i ma le loto i ai i le matafaga.
“E ui i le taufaamata’u mai va’a laiti eseese o le PCG, ae sa mafai lava e le PCG RHIB ona toe fo’i atu i le va’a autū o le PCG e aunoa ma ni isi fa’aletonu. Sa mulimuli ane tu’uina atu le tausiga fa’afoma’i fa’afuase’i i le aufaigaluega mama’i,” o le tala lea a Talier.
I le leva o le afiafi ananafi, na fai mai ai le CCG na ia pulea le taotoga i le aveeseina o tagata mai le falema’i, ae na ia fa’atagaina o ia e faia “mo ni mafua’aga agaalofa,” o le tala lea a le nusipepa Saina o le Global Times. Na ta’ua i le fa’amatalaga na faia lenei mea i le talosaga a Filipaina.
Na tali atu le sui o le PCG Jay Tarriel i le X, ma ta’ua le fa’amatalaga a Saina o se “valea”. O le fa’amatalaga “ua toe fa’amaonia ai le tu’uina fa’asolitulafono o fa’amasinoga i totonu o la tatou sone fa’apitoa tau tamaoaiga ma fa’amamafa ai le manatu o la latou malo e fa’apea, e mana’omia le fa’atagaga e puipuia ai le ola ma le soifua manuia o tagata”.
O le fesuiaʻiga o faʻamatalaga o le feeseeseaʻiga mulimuli lea i le va o Manila ma Beijing e uiga i le tulaga i le papaʻu lona lua o Thomas. O le papaʻu lona lua o Thomas o se mauga i le taimi o le tai i le sone faʻapitoa o le tamaoaiga o Filipaina, lea e fai mai ai Saina i totonu o le faʻavae o lana "Line of nine dashes" faʻatauvaʻa. E foliga mai o Saina e manatu o lenei vai papaʻu o le mea sili ona vaivai o mea e iva i luga o motu o Svtli o loʻo nofoia e Filipaina. I le lua tausaga ua tuanaʻi, ua faia e vaʻa CCG ni taumafaiga faʻateleina ma le mautinoa e taofia ai Filipaina mai le toe faʻatumuina o mea faʻasao a se vaega toʻaitiiti o se vaegaʻau a le sami o loʻo faʻatulagaina i le Sierra Madra, aʻo tuʻuaʻia Manila i le solia o maliega ua mavae, e aunoa ma le tuʻuina atu i se vaʻa elea mea faufale mo vaʻa taua. . (Ua teena e Filipaina nei faʻamatalaga uma.)
O lenei mea na mafua ai se faasologa o faalavelave matautia, lea na feto’ai ma fana ai e vaa o le CCG oloa tau vai a vaa ma sapalai a Filipaina. O le mea sili ona matuia na tupu ia Iuni 17. I le aofaiga atoa, e toavalu fitafita Filipaina na manu’a, ma e toatasi na manu’a tigaina. Na ta’ua foi e le PCG na taofia e Saina se taumafaiga e aveese ai tagata mai le falemai ia Me 19.
I le isi aso, na saunoa ai le sui aloaia o le Matagaluega o Mataupu Tau i Fafo a Saina, o Mao Ning, afai e “faailoa muamua atu e Filipaina ia Saina,” o le a latou “faatagaina” le felauaiga o oloa po o le aveeseina o tagata faigaluega mai mauga o Sierra-Madra.
Ua mafua ai se faʻafitauli mo Filipaina, na saunoa ai le The Inquirer Ray Powell, o le faatonu o le polokalame SEALIight i le Nofoaga Autu mo Fouga i le Puipuiga Faaleatunuu o le Iunivesite o Stanford.
“O le iloaina e Manila o manaʻoga a Beijing mo se faʻasilasilaga muamua, e tusa lava pe faʻatatau i misiona autu o fesoasoani alofa, e feteenai ma faʻamatalaga a Manila e uiga i le saolotoga o felauaiga ma le aia tatau e toe faʻatumu ai tupe teu a latou avantosts i totonu o lona sone tamaoaiga tulaga ese,” o le tala lea a Powell.
I lenei foi vaiaso, na faia ai e Beijing ma Beijing se faaaliga ina ua maeʻa ona lipotia mai e le Matagaluega o Punaoa Faalenatura a Saina i le Aso Gafua i le lipoti e faapea o le "lafoaʻiina faasolitulafono i uta" i le Sierra-Madra "na matua faaleagaina ai le eseesega, mautu ma le mautu o le siosiomaga o le aau o Thomas An". Sa i ai se fesuiaiga o manatu ma le ita. Na tali atu le Vaega Faigaluega Filipino i le Sami Saina i Saute i se tali, ma tuuaia ai Saina i le "faaleagaina tele o le siosiomaga o le gataifale ma faatupuina ai se faamataʻu i le nofoaga masani ma auala o le ola ai o le faitau afe o faifaiva Filipino."
O le finauga o loo faaauau pea ua faaalia ai, e ui i tiutetauave o itu uma e lua, e faaitiitia ai feeseeseaiga i le vaega papau lona lua o Thomas ina ua mavae le faalavelave ia Iuni 17, o loo tumau pea le faigata o le tulaga ma e ono pāpā.
Na saunoa le leoleo o le talafatai a Saina ananafi e faapea, “na ia faatagaina Filipaina e aveese se alii na ma’i i luga o se vaa tau ua pala i luga o se vai papa’u feteenai i le Sami o Saina i Saute.”
O lenei faʻamatalaga na faia i ni nai itula talu ona lipotia mai e le Leoleo o le Gataifale o Filipaina "faʻalavelave faifai pea ma faʻatuai" e leoleo o le talafatai a Saina i le taimi o se galuega faʻafomaʻi e faʻaola ai tagata i le papaʻu lona lua o Thomas i le Aso Sa.
Na lipotia mai e le sui o le PCG o Jay Tarrielle i luga o se upega tafailagi faaagafesootai e faapea, e lua vaa o le PCG na fetaui ma se vaa malo fa'afefeteina (RHIB), na tu'u ifo i lalo faatasi ma le BRP Sierra Madre, o se vaa tau ua 'elea na vavaeeseina i le 1999 ma lafoa'i ma le loto i ai i le matafaga.
“E ui i le taufaamata’u mai va’a laiti eseese, ae sa mafai lava e le PCG RHIB ona toe fo’i atu i le va’a autū o le PCG e aunoa ma ni isi fa’aletonu. Sa mulimuli ane tu’uina atu le tausiga fa’afoma’i fa’afuase’i i le aufaigaluega mama’i,” o le saunoaga lea a Tariela.
I le leva o le afiafi ananafi, na fai mai ai le CCG na ia pulea le taotoga i le aveeseina o tagata mai le falema’i, ae na ia fa’atagaina o ia e faia “mo ni mafua’aga agaalofa,” o le tala lea a le nusipepa Saina o le Global Times. Na ta’ua i le fa’amatalaga na faia lenei mea i le talosaga a Filipaina.
Na tali atu le sui o le PCG Jay Tarriel i le X, ma ta’ua le fa’amatalaga a Saina o se “valea”. O le fa’amatalaga “ua toe fa’amaonia ai le tu’uina fa’asolitulafono o fa’amasinoga i totonu o la tatou sone fa’apitoa tau tamaoaiga ma fa’amamafa ai le manatu o la latou malo e fa’apea, e mana’omia le fa’atagaga e puipuia ai le ola ma le soifua manuia o tagata”.
O le fesuiaʻiga o faʻamatalaga o le feeseeseaʻiga mulimuli lea i le va o Manila ma Beijing e uiga i le tulaga i le papaʻu lona lua o Thomas. O le papaʻu lona lua o Thomas o se mauga i le taimi o le tai i le sone faʻapitoa o le tamaoaiga o Filipaina, lea e fai mai ai Saina i totonu o le faʻavae o lana "Line of nine dashes" faʻatauvaʻa. E foliga mai o Saina e manatu o lenei vai papaʻu o le mea sili ona vaivai o mea e iva i luga o motu o Svtli o loʻo nofoia e Filipaina. I le lua tausaga ua tuanaʻi, ua faia e vaʻa CCG ni taumafaiga faʻateleina ma le mautinoa e taofia ai Filipaina mai le toe faʻatumuina o mea faʻasao a se vaega toʻaitiiti o le vaegaʻau a le sami o loʻo faʻatulagaina i le Sierra Madra, aʻo tuʻuaʻia Manila i le solia o maliega ua mavae, e aunoa ma le tuʻuina atu o se vaʻa elea e ala i mea faufale mo le felauaiga o vaʻa tau. . (Ua teena e Filipaina nei faʻamatalaga uma.)
O lenei mea na mafua ai se faasologa o faalavelave matautia, lea na feto’ai ma fana ai e vaa o le CCG oloa tau vai a vaa ma sapalai a Filipaina. O le mea sili ona matuia na tupu ia Iuni 17. I le aofaiga atoa, e toavalu fitafita Filipaina na manu’a, ma e toatasi na manu’a tigaina. Na ta’ua foi e le PCG na taofia e Saina se taumafaiga e aveese ai tagata mai le falemai ia Me 19.
I le isi aso, na saunoa ai le sui aloaia o le Matagaluega o Mataupu Tau i Fafo a Saina, o Mao Ning, afai e “faailoa muamua atu e Filipaina ia Saina,” o le a latou “faatagaina” le felauaiga o oloa po o le aveeseina o tagata faigaluega mai mauga o Sierra-Madra.
Ua mafua ai se faʻafitauli mo Filipaina, na saunoa ai le The Inquirer Ray Powell, o le faatonu o le polokalame SEALIight i le Nofoaga Autu mo Fouga i le Puipuiga Faaleatunuu o le Iunivesite o Stanford.
“O le iloaina e Manila o manaʻoga a Beijing mo se faʻasilasilaga muamua, e tusa lava pe faʻatatau i misiona autu o fesoasoani alofa, e feteenai ma faʻamatalaga a Manila e uiga i le saolotoga o felauaiga ma le aia tatau e toe faʻatumu ai tupe teu a latou avantosts i totonu o lona sone tamaoaiga tulaga ese,” o le tala lea a Powell.
I lenei foi vaiaso, na faia ai e Beijing ma Beijing se faaaliga ina ua maeʻa ona lipotia mai e le Matagaluega o Punaoa Faalenatura a Saina i le Aso Gafua i le lipoti e faapea o le "lafoaʻiina faasolitulafono i uta" i le Sierra-Madra "na matua faaleagaina ai le eseesega, mautu ma le mautu o le siosiomaga o le aau o Thomas An". Sa i ai se fesuiaiga o manatu ma le ita. Na tali atu le Vaega Faigaluega Filipino i le Sami Saina i Saute i se tali, ma tuuaia ai Saina i le "faaleagaina tele o le siosiomaga o le gataifale ma faatupuina ai se faamataʻu i le nofoaga masani ma auala o le ola ai o le faitau afe o faifaiva Filipino."
O le finauga o loo faaauau pea ua faaalia ai, e ui i tiutetauave o itu uma e lua, e faaitiitia ai feeseeseaiga i le vaega papau lona lua o Thomas ina ua mavae le faalavelave ia Iuni 17, o loo tumau pea le faigata o le tulaga ma e ono pāpā.
Mafaufau i le avanoa e maua ai ni saofaga e lagolago ai le tusitala tutoatasi o Le Diplomat. Lesitala nei e faʻaauau ai ona maua le avanoa atoatoa i la matou malamalama lautele o le itulagi o Asia ma le Pasefika.
O le a auai le Beijing KellyMed i le Medical Phillippines mai le aso 14 i le aso 16 o Aokuso, 2024, i le taimi lea o le a matou faʻaalia ai la matou pamu faʻasusu, pamu tui, pamu fafaga ma le oloa fou o le faʻamafanafana vai. Talia oe e auai mai!


Taimi na lafoina ai: Aokuso-12-2024