I lenei faʻataʻitaʻiga na puʻeina i le aso 28 o Novema, 2021, e mafai ona e vaʻaia o loʻo tuʻuina tupe pepa a le Turkish Lira i luga o tupe tala Amerika. REUTERS/Dado Ruvic/Illustration
Reuters, Istanbul, Novema 30-Na pa'ū le lira a Take i le 14 e fa'asaga i le tala Amerika i le Aso Lua, ma o'o atu ai i se tulaga maulalo fou e fa'asaga i le euro. Ina ua mae'a ona toe lagolagoina e Peresitene Tayyip Erdogan se fa'aitiitia tele o le fua faatatau o tului, e ui i le tele o faitioga ma le si'itia o le tupe Swell.
Na pa'ū le lira i le 8.6% e fa'asaga i le tala Amerika, ma fa'amalosia ai le tala Amerika ina ua mae'a fa'amatalaga faigata a le Fed, ma fa'amamafa ai tulaga lamatia o lo'o feagai ma le tamaoaiga o Take ma le lumana'i fa'apolokiki a Erdogan lava ia. faitau atili
I le tausaga nei, ua faʻaitiitia le tau o le tupe i le tusa ma le 45%. Ia Novema lava ia, ua faʻaitiitia lona tau i le 28.3%. Na vave ona faʻaitiitia ai tupe maua ma tupe teu a tagata Take, faʻalavelaveina ai paketi a aiga, ma na oʻo lava ina latou taumafai e suʻe ni vailaʻau mai fafo. faitau atili
O le faʻatau atu faʻalemasina o le faʻatauga sili lea ona tele mo le tupe, ma na auai i faʻalavelave faʻafuaseʻi o tamaoaiga tetele o loʻo tulaʻi mai i le 2018, 2001 ma le 1994.
I le pa'ū o le tau o le Aso Lua, na puipuia ai e Erdogan le mea ua ta'ua e le to'atele o tagata atamamai tau tamaoaiga o le fa'aitiitia o le tamaoaiga ma le fa'aeteete mo le taimi lona lima i le itiiti ifo i le lua vaiaso.
I se faatalanoaga ma le faasalalauga a le atunuu o le TRT, na ta’ua ai e Erdogan e faapea o le itu fou o le faiga faavae “e leai se toe liliu i tua”.
“O le a tatou vaʻaia se paʻū tele i fua faatatau o tului, o lea o le a faʻaleleia ai le fua faatatau o fesuiaiga o tupe aʻo leʻi faia le palota,” o lana tala lea.
O taitai o Turkey mo le luasefulu tausaga ua tuanaʻi na feagai ma le paʻuʻū o palota a le lautele ma se palota i le ogatotonu o le 2023. O palota o loʻo faʻaalia ai o le a feagai Erdogan ma le tagata e sili ona ono tauva mo le tofi peresitene.
I lalo o le mamafa a Erdogan, ua faʻaitiitia e le faletupe tutotonu le pasene o tului i le 400 faʻavae i le 15% talu mai Setema, ma e masani ona faʻamoemoe le maketi e toe faʻaitiitia le pasene o tului ia Tesema. Talu ai ua lata i le 20% le fua faatatau o le taugata o oloa, o le fua faatatau moni o tului e matua maualalo lava.
I le tali atu i ai, na valaau ai le au tetee mo se suiga vave o le faiga faavae ma faia ni palota vave. O popolega e uiga i le talitonuga o le faletupe tutotonu na toe aafia i le Aso Lua ina ua lipotia mai ua alu ese se ofisa sinia.
Fai mai Brian Jacobsen, o le tagata fuafuaina sinia o tupe teufaafaigaluega mo fofo o aseta e tele i Allspring Global Investments: "O se faʻataʻitaʻiga matautia lea o loʻo taumafai Erdogan e faia, ma o loʻo taumafai le maketi e lapataʻia o ia e uiga i taunuuga."
“A o fa’aitiitia le tau o le lira, e ono si’itia tau o oloa mai fafo, lea e fa’ateteleina ai le taugata o le soifuaga. Atonu e fefefe tagata fa’afaigaluega mai fafo, ma faigata ai ona fa’atupeina le tuputupu a’e. O fesuia’iga o aitalafu ua taugata tele ona o le lamatiaga o le le totogiina o aitalafu,” o lana fa’aopoopoga mai lea.
E tusa ai ma faʻamaumauga mai le IHS Markit, o le fesuiaʻiga o aitalafu e lima tausaga a Turkey (le tau o le inisiua o aitalafu a le malo) na siʻitia i le 6 basis points mai le latalata i le Aso Gafua i le 510 basis points, o le tulaga maualuga talu mai Novema 2020.
O le salalau o le safe-haven US Treasury bonds (.JPMEGDTURR) ua faʻalauteleina i le 564 basis points, o le sili ona tele lea i le tausaga. E 100 basis points le tele atu nai lo le amataga o lenei masina.
E tusa ai ma faʻamaumauga aloaia na faʻasalalau i le Aso Lua, na faʻatupulaʻia le tamaoaiga o Turkey i le 7.4% i tausaga taʻitasi i le kuata lona tolu, e mafua mai i le manaʻoga o faleoloa, gaosiga ma faʻatau atu i fafo. faitau atili
Na faamamafa e Erdogan ma isi taitai o le malo e ui lava e ono faaauau pea tau mo sina taimi, ae o faiga fesoasoani tau tupe e tatau ona faamalosia ai le auina atu i fafo, aitalafu, galuega ma le tuputupu ae o le tamaoaiga.
Fai mai le au atamamai tau tamaoaiga o le faʻaitiitia o le tau o le soifuaga ma le faʻateleina o le tau o le soifuaga—e faʻamoemoe e oʻo atu i le 30% i le tausaga a sau, ona o le faʻaitiitia o le tau o tupe—o le a faʻavaivaia ai le fuafuaga a Erdogan. Toetoe lava o isi faletupe tutotonu uma o loʻo siʻitia le fua faatatau o tului pe o loʻo sauniuni e faia. faitau atili
Fai mai Erdogan: “O nisi tagata o loo taumafai e faafoliga mai ua vaivai i latou, ae o loo i ai pea faailoga tau tamaoaiga i se tulaga lelei tele.” “Ua i ai nei lo tatou atunuu i se tulaga e mafai ai ona motusia lenei mailei. E leai se toe foi i tua.”
Na lipotia mai e Reuters e faapea, i le sii mai o punaoa, ua le amanaiaina e Erdogan valaau mo suiga i faiga faavae i vaiaso talu ai nei, e oo lava i totonu o lana malo. faitau atili
Na taʻua e se punaoa a le faletupe tutotonu i le Aso Lua, ua faamavae Doruk Kucuksarac, le faatonu sili o le matagaluega o maketi a le faletupe, ma ua suia e lana sui o Hakan Er.
Fai mai se tasi o le au faipisinisi, o lē na talosaga e faailoa lona suafa, o le alu ese o Kukuk Salak na faamaonia atili ai le “faaleagaina ma le faatamaiaina” o le faalapotopotoga ina ua maeʻa ni suiga tetele i le taitaiga o le tausaga nei ma le tele o tausaga o faatosinaga faaupufai i faiga faavae.
Na fa'ate'aina e Erdogan sui e to'atolu o le Komiti o Faiga Fa'avae Tau Tupe ia Oketopa. Na tofia Kovana Sahap Kavcioglu i le tofiga ia Mati ina ua mae'a ona ia fa'ate'aina sui e to'atolu na muamua atu ia te ia ona o eseesega o faiga fa'avae i le 2-1/2 tausaga ua tuana'i. faitau atili
O le a faʻasalalauina faʻamaumauga o le tau o oloa ia Novema i le Aso Faraile, ma o se suʻesuʻega a le Reuters o le a siʻitia le fua faatatau o le tau o oloa i le 20.7% mo le tausaga, o le tulaga aupito maualuga lea i le tolu tausaga. faitau atili
Fai mai le kamupani fa'avasega aitalafu a Moody's: "E ono a'afia pea faiga fa'apolokiki i faiga fa'avae tau tupe, ma e le lava lea e fa'aitiitia ai le taugata o tau, fa'amautu ai le tupe, ma toe fa'afo'isia ai le talitonuga o le aufaipisinisi."
Lesitala i la matou nusipepa i aso taitasi e maua ai lipoti fa'apitoa a le Reuters e lafoina i lau pusa meli.
O le Reuters, le vaega o tala fou ma ala o faasalalauga a Thomson Reuters, o le kamupani tuʻuina atu tala fou multimedia sili ona tele i le lalolagi, e oʻo atu i piliona o tagata i le lalolagi atoa i aso uma. E tuʻuina atu e le Reuters tala fou faapisinisi, tau tupe, faʻalotoifale ma faʻavaomalo saʻo i tagata faʻatau e ala i komepiuta feaveaʻi, faʻalapotopotoga faʻasalalau a le lalolagi, faʻamoemoega faʻapisinisi ma saʻo.
Fa'alagolago i anotusi fa'atuatuaina, tomai fa'apitoa i le fa'atonutonuina o mataupu a loia, ma tekinolosi fa'apitoa e fa'amatalaina ai le alamanuia e fausia ai le finauga sili ona mamana.
O le fofo sili ona atoatoa e pulea ai manaʻoga faigata ma faʻalauteleina uma o lafoga ma le tausisia o tulafono.
Maua fa'amatalaga tau tupe e le mafaatusalia, tala fou, ma anotusi fa'atasi ai ma se poto masani o le faiga o galuega e matua fa'apitoa lava i luga o komepiuta feavea'i, upega tafa'ilagi, ma masini feavea'i.
Su'esu'e se tu'ufa'atasiga e le mafaatusalia o fa'amaumauga o maketi i le taimi moni ma fa'asolopito ma malamalamaaga mai punaoa fa'alelalolagi ma tagata tomai faapitoa.
Su'esu'e tagata ta'ito'atasi ma fa'alapotopotoga e maualuga le lamatiaga i le lalolagi atoa e fesoasoani ai e iloa ai tulaga lamatia lilo i fegalegaleaiga faapisinisi ma fegalegaleaiga faaletagata.
Taimi na lafoina ai: Tesema-10-2021
